Ақтөбе облыстық мәслихатының регламенті

Облыстық мәслихаттың 2021 жылғы
17 мамырдағы №47 шешімімен
бекітілген


Ақтөбе облыстық мәслихатының
Р Е Г Л А М Е Н Т І

1. Жалпы ережелер

1. Ақтөбе облыстық мәслихатының осы регламентi (бұдан әрi – регламент) Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы №148 «Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзiн өзi басқару туралы» Заңының (бұдан әрi - Заң) 9-бабына сәйкес әзiрлендi және мәслихат сессияларын, оның органдарының отырыстарын өткiзу, оларға мәселелер енгiзу және қарау, мәслихат органдарын құру және сайлау, олардың қызметi туралы есептердi, халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы және оның тұрақты комиссияларының қызметi туралы есептердi тыңдау, депутаттардың сауалдарын қарау тәртiбiн, мәслихаттағы депутаттық бiрлестiктердiң өкiлеттiктерiн, қызметiн ұйымдастыруды, сондай-ақ дауыс беру, аппарат жұмысының тәртiбiн және басқа да рәсiмдiк және ұйымдастырушылық мәселелерiн белгiлейдi.

2. Мәслихат (жергiлiктi өкiлдi орган) – облыс халқы сайлайтын, халықтың еркiн бiлдiретiн және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оны iске асыру үшiн қажеттi шараларды айқындайтын және олардың жүзеге асырылуын бақылайтын сайланбалы орган. Мәслихат заңды тұлға құқығын иеленбейдi. Мәслихат 33 депутаттан тұрады.

3. Мәслихаттың қызметi Қазақстан Республикасының Конституциясымен, Заңмен және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiмен реттеледi.

2. Мәслихат сессияларын өткiзу тәртiбi

2.1. Мәслихат сессиялары

4. Мәслихат қызметiнiң негiзгi нысаны сессия болып табылады, онда Қазақстан Республикасының заңдары бойынша оның құзыретiне жатқызылған мәселелер шешiледi.

Егер мәслихаттың сессиясына мәслихат депутаттарының жалпы санының кемiнде үштен екiсi қатысса, ол заңды. Сессия жалпы отырыс нысанында өткiзiледi.

Мәслихаттың шешiмi бойынша сессия жұмысында мәслихат белгiлеген мерзiмге, бiрақ күнтiзбелiк он бес күннен аспайтын үзiлiс жариялануы мүмкiн. Сессияның ұзақтығын мәслихат айқындайды.

Мәслихаттың әрбiр отырысының алдында қатысып отырған депутаттарды тiркеу жүргiзiледi, оның нәтижесiн сессияның төрағасы отырыс басталардан бұрын жария етедi.

Мәслихаттың сессиясы, әдетте, ашық сипатта болады. Егер бұған қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, жабық сессияларды өткiзуге мәслихат сессиясы төрағасының немесе мәслихат сессиясына қатысып отырған депутаттар санының үштен бiр бөлiгiнiң ұсынысы бойынша жол берiледi.

5. Жаңадан сайланған Ақтөбе облыстық мәслихатының бiрiншi сессиясын депутаттардың осы мәслихат үшiн белгiленген санының кемiнде төрттен үш бөлiгi болған кезде, мәслихат депутаттары тiркелген күннен бастап отыз күндiк мерзiмнен кешiктiрмей тиiстi облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы шақырады.

6. Мәслихаттың бiрiншi сессиясын сайлау комиссиясының төрағасы ашады және оны мәслихат сессиясының төрағасы сайланғанға дейiн жүргiзедi. Сайлау комиссиясының төрағасы депутаттарға сессия төрағасының кандидатурасын енгiзудi ұсынады, ол бойынша ашық дауыс беру жүргiзiледi. Депутаттардың жалпы санының көпшiлiк даусын жинаған кандидат сайланған болып есептеледi.

7. Мәслихаттың кезектi сессиясы жылына төрт реттен жиi шақырылмайды және оны мәслихат сессиясының төрағасы жүргiзедi.

8. Мәслихаттың кезектен тыс сессиясын осы мәслихатқа сайланған депутаттар санының кемiнде үштен бiрiнiң, сондай-ақ әкiмнiң ұсынысы бойынша мәслихат сессиясының төрағасы шақырады және жүргiзедi.

Кезектен тыс сессия оны өткiзу туралы шешiм қабылданған күннен бастап бес күндiк мерзiмнен кешiктiрiлмей шақырылады. Кезектен тыс сессияда оны шақыруға негiз болған мәселелер ғана қаралады.

9. Мәслихаттың хатшысы мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен оның өткiзiлетiн орны, сондай-ақ сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер туралы депутаттарға, халыққа және әкiмге сессияға кемiнде он күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда, кемiнде үш күн бұрын хабарлайды.
Мәслихат хатшысы сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер бойынша қажеттi материалдарды депутаттарға және әкiмге сессияға кемiнде бес күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда, кемiнде үш күн бұрын табыс етедi.

10. Регламентте белгiленген тәртiппен мәслихат сессияларын, мәслихаттың тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының отырыстарын өткiзу кезеңiнде депутат қызметтiк мiндеттерiн орындаудан босатылады, оған жергiлiктi бюджеттiң қаражаты есебiнен негiзгi жұмыс орны бойынша орташа жалақысы, бiрақ көрсетiлген қызметте бiр жылға дейiнгi жұмыс өтiлi бар облыс әкiмi аппараты басшысының жалақысынан аспайтын мөлшерде және жол жүру уақыты ескерiлiп, мәслихаттың сессиялары, тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының отырыстары өтетiн мерзiмдегi iссапар шығыстары өтеледi.

11. Сессияның күн тәртiбiн мәслихат жұмысының перспективалы жоспарының, мәслихат хатшысы, мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдары, депутаттар топтары мен депутаттар, тиiстi аумақтың әкiмi ұсынған мәселелердiң негiзiнде сессияның төрағасы қалыптастырады.

Сессияның күн тәртiбiне ұсыныстарды сессияның төрағасына жергiлiктi қоғамдастықтың жиналыстары, қоғамдық ұйымдар ұсынуы мүмкiн.

Сессияның күн тәртiбiн талқылау барысында ол толықтырылуы және өзгертiлуi мүмкiн. Сессияның күн тәртiбiн бекiту туралы мәслихат шешiм қабылдайды.

Күн тәртiбi бойынша дауыс беру әрбiр мәселе бойынша жеке өткiзiледi. Егер мәселеге мәслихат депутаттарының көпшiлiгi дауыс берсе, ол күн тәртiбiне енгiзiлдi деп есептеледi.

12. Сессияға енгiзiлетiн мәселелердi сапалы дайындау үшiн, сессия төрағасы бекiтетін, сессияға дайындық жөнiндегi iс-шаралар жоспарын әзiрлеудi мәслихат хатшысы уақтылы ұйымдастырады.

13. Мәслихаттың қарауына жататын мәселелер бойынша, сессияларға қала мен аудандар мәслихаттарының хатшылары, Қазақстан Республикасы Парламентiнiң депутаттары, облыстың, тиiстi аумақтың қалалары мен аудандарының әкiмдерi, жұмысы туралы ақпарат сессияда қаралатын ұйымдардың басшылары мен өзге де лауазымды адамдары шақырылады. Сессияларға сессия төрағасының шақыруымен бұқаралық ақпарат құралдары, мемлекеттiк органдар мен қоғамдық ұйымдар өкiлдерiнiң қатысуына жол берiледi.

14. Мәслихаттың отырысына шақырылған адамдар үшiн мәжiлiс залында арнайы орындар бөлiнедi. Шақырылған адамдардың мәслихат сессиясының жұмысына араласуына, мәслихат сессиясының шешiмдерiн қолдайтынын немесе қолдамайтынын бiлдiруiне жол берiлмейдi.

Шақырылған адам тәртiптi өрескел бұзған жағдайда, сессия төрағасының шешiмi немесе сессияға қатысып отырған депутаттардың көпшiлiгiнiң талабы бойынша мәжiлiс залынан шығарылуы мүмкiн.

15. Мәслихаттың отырыстары мәслихат айқындаған уақытта өткiзiледi.
Сессия төрағасы өз бастамасы бойынша немесе депутаттардың дәлелдi ұсыныстары бойынша үзiлiстер жариялай алады. Жалпы отырыстың соңында депутаттарға қысқа мәлiмдемелер немесе хабарламалар жасау үшiн уақыт берiледi, олар бойынша жарыссөз ашылмайды.

16. Мәслихат отырыстарында баяндамалар, қосымша баяндамалар, жарыссөзде сөйлеу үшiн және отырыстарды өткiзу тәртiбi бойынша, кандидатураларды талқылау, дауыс беру, анықтамалар мен сұрақтар үшiн сөз сөйлеу регламентiн мәслихат айқындайды. Баяндамашылар мен қосымша баяндамашыларға сұрақтарға жауап беру үшiн уақыт бөлiнедi. Егер сөз сөйлеушi бөлiнген уақыттан асып кетсе, сессия төрағасы оның сөзiн тоқтатады немесе отырысқа қатысып отырған депутаттардың көпшiлiгiнiң келiсiмiмен сөз сөйлеу уақытын ұзартады.

Мәслихат депутаты бiр мәселе бойынша екi реттен артық сөйлей алмайды. Жарыссөздердегi депутаттық сауалдар, түсiндiрме және сұрақтарға жауап беру үшiн сөйлеу сөз сөйлеу деп есептелмейдi. Сөйлеу құқығын басқа депутатқа беруге жол берiлмейдi.

Жарыссөз сессияға қатысып отырған депутаттардың көпшiлiгiнiң ашық дауыс беруiмен тоқтатылады. Жарыссөздi тоқтату туралы мәселе қойылған кезде, сессия төрағасы сөз сөйлеуге жазылған және сөйлеген депутаттардың саны туралы хабарлайды, кiмнiң сөз алуды талап ететiндiгiн анықтайды.

17. Отырысты өткiзу тәртiбi бойынша сөз депутатқа сөз сөйлеп тұрған адамның сөзi аяқталған соң кезектен тыс берiледi. Сессия төрағасы анықтама, депутаттық сауал, сұраққа жауап және талқыланып отырған мәселе бойынша түсiндiрме беру үшiн кезектен тыс сөз бере алады.

Баяндамашыларға сұрақтар жазбаша немесе ауызша түрде берiледi. Жазбаша сұрақтар сессия төрағасына берiледi және мәслихат отырысында жария етiледi.

2.2. Мәслихат актiлерiн қабылдау тәртiбi

18. Егер заңда өзгеше белгiленбесе, мәслихат өз құзыретiнiң мәселелерi бойынша мәслихат депутаттарының жалпы санының көпшiлiк дауысымен шешiмдер қабылдайды.

19. Шешiмдердiң жобалары сессия төрағасына немесе мәслихат хатшысына берiледi.

Сессияның төрағасы немесе мәслихаттың хатшысы қарауға қабылданған шешiмдердiң жобаларын барлық қажеттi материалдарымен бiрге тұрақты комиссияларға қарау және ұсыныстар дайындау үшiн жолдайды. Бiр мезгiлде тұрақты комиссиялардың бiрiне мәслихат актiсiнiң жобасы бойынша қорытынды, сессияға қосымша баяндама дайындау, қосымша ақпарат жинау және талдау жүргiзу жүктелуi мүмкiн.

Шешiмдердiң жобаларымен жұмыс iстеу және басқа да мәселелердi дайындау үшiн тұрақты комиссиялар жұмыс топтарын құра алады. Қажет болған жағдайда жұмыс тобының құрамына басқа тұрақты комиссиялардың депутаттары тартылуы мүмкiн. Жұмыс тобының жұмысына кез келген депутат қатыса алады.

Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда, тиiстi атқарушы органның ұсынымы бойынша мәслихат онымен бiрлескен шешiм қабылдайды.

20. Мәслихаттың нормативтік құқықтық шешiмдерi Әдiлет министрлiгiнiң аумақтық органдарында мемлекеттiк тiркелуге және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен жариялануға тиiс.

21. Шешiмдердiң баламалы жобаларын мәслихат және оның органдары негiзгi жобамен бiрге қарайды. Сессияға мәселе дайындауға қатысушы тұрақты комиссиялар арасында келiспеушiлiктер болған жағдайда, комиссиялардың төрағалары және сессия төрағасы оларды жою бойынша шаралар қабылдайды, қалған келiспеушiлiктер мәслихаттың назарына жеткiзiледi.

22. Сессияда мәселенi қараған кезде баяндама, қажет болған жағдайда, тұрақты комиссиялардың, жұмыс топтары мен уақытша комиссиялардың қосымша баяндамалары тыңдалады.

Комиссияның баяндамасында жобаға енгiзiлген және қайтарылған ұсыныстар көрсетiледi, түзетулердi қабылдаудың немесе қайтарудың себептерi дәлелденедi.

Қосымша баяндаманың ережелерiмен немесе шешiмнiң жобасы бойынша қорытындылармен келiспейтiн тұрақты комиссиялар, комиссиялардың және жұмыс топтарының жекелеген мүшелерi өз пiкiрлерiн қаралатын мәселе бойынша жалпы жарыссөз басталғанға дейiн баяндай алады.

23. Шешiмнiң жобасын талқылау тармақтар бойынша жүргiзiледi. Жобаларға түзетулер ұсынылып отырған өзгерiстер немесе толықтырулар нақты тұжырымдалып, олардың шешiм жобасының мәтiнiндегi орны көрсетiлiп, жазбаша түрде берiледi. Осы талаптарды қанағаттандырмайтын түзетулер қарауға қабылданбайды.

24. Мәслихат сессиясы күн тәртiбiнiң әрбiр мәселесi бойынша шешiм қабылдайды. Бiр мәселе бойынша шешiмдердiң бiрнеше нұсқасы енгiзiлген жағдайда, олардың әрқайсысы сессияға қатысып отырған депутаттарға берiледi.

Мәслихаттың уақытша комиссиясы болып табылатын редакциялық комиссия шешiмдердiң ұсынылған нұсқаларын қабылдау немесе керi қайтару туралы өзiнiң пiкiрiн жеткiзедi және дәлелдейдi.

Шешiмдердiң енгiзiлген барлық жобалары дауысқа салынады. Жобалардың бiрi негiзге алынғаннан кейiн депутаттар оған түзетулер қабылдау рәсiмiне кiрiседi.

25. Мәслихат шешiмiнiң жобасына түзетулер болған жағдайда, дауыс беру мынадай ретпен жүзеге асыралады:

1) мәслихат шешiмiнiң ұсынылған (пысықталған) жобасы негiзге алынады, ол керi қайтарылған жағдайда, түзетулер бойынша одан әрi дауыс беру тоқтатылады;

2) негiзге алынған жобаға кiрмеген барлық түзетулер кезек бойынша дауысқа салынады;

3) сессия шешiмi қабылданған түзетулердi ескере отырып, тұтастай дауысқа салынады. Шешiмдердiң қабылданбаған жобалары және оларға түзетулер бойынша ағымдағы сессияда қайта дауыс беруге жол берiлмейдi.

26. Түзетулер жеке-жеке дауысқа салынады, оларға дауыс берудiң ретiн төрағалық етушi айқындайды. Өзара қарама-қайшы келетiн түзетулер бойынша дауыс беру алдында соңғысын төрағалық етушi оқиды. Түзету авторларының олардың мәнi бойынша түсiнiк берiп немесе оларды талқылаудан алып тастау туралы ұсыныспен сөз сөйлеуiне жол берiледi.

Мәслихат шешiмдерiне өзгерiстер оларды қабылдау үшiн белгiленген тәртiппен енгiзiледi.

Сессиялардың хаттамалары сессиядан кейiн бiр айдан кешiктiрiлмей басылып, заңнамада белгiленген тәртiппен сақталады.

27. Жоспарлардың, аумақтарды әлеуметтiк-экономикалық дамыту бағдарламаларының, олардың орындалуы туралы есептердiң, аумақты басқару схемаларының жобалары және мәслихат сессиясының қарауына шығарылатын басқа да мәселелер, сондай-ақ олар бойынша шешiмдердiң тиiстiлiгiне қарай келiсу бұрыштамалары қойылған, барлық қажеттi материалдары қоса берiлген қазақ және орыс тiлдерiндегi жобалары мәслихатқа кезектi сессияға дейiн үш апта бұрын мәслихаттың тұрақты комиссияларының қарауына енгiзiледi.

28. Тиiстi облыс бюджетiнiң жобасы мәслихаттың тұрақты комиссияларында қаралады. Мәслихаттың хатшысы бюджеттiң жобасын қарау жөнiндегi депутаттық уақытша жұмыс тобын құрады, оның құрамына мәслихат аппаратының қызметкерлерi, жергiлiктi атқарушы органдардың өкiлдерi қосылуы мүмкiн.

Тұрақты комиссиялар уақытша жұмыс тобының пiкiрiн ескере отырып, тиiстi негiздемелермен және есептермен тиiстi аумақ бюджетiнiң жобасы бойынша ұсыныстар әзiрлейдi және оларды ұсыныстарды жинау мен тиiстi аумақ бюджетiнiң жобасы бойынша қорытынды әзiрлеудi жүзеге асыратын бейiндi тұрақты комиссияға жiбередi.

Бюджеттiк жоспарлау жөнiндегi жергiлiктi уәкiлеттi орган сессия басталуынан кемiнде екi апта бұрын сессия төрағасына, мәслихаттың хатшысына барлық қажеттi материалдармен бiрге бюджет туралы шешiм жобасының түпкiлiктi нұсқасын ұсынады.

Облыстық бюджет Қазақстан Республикасының Президентi Республикалық бюджет туралы заңға қол қойғаннан кейiн екi апта мерзiмнен кешiктiрмей тиiстi мәслихаттың сессиясында бекiтiледi.

29. Мәслихаттың кезектi сессиясына тиiстi жылға арналған жергiлiктi бюджеттi нақтылауға қатысты жоспардан тыс мәселелер енгiзiлген жағдайда, материалдарды ұсыну бюджеттiк заңнамада көзделген мерзiмдерде жүзеге асырылады.
30. Тиiстi аумақтың бюджетi нақтыланған кезде, мәслихаттың кезектен тыс сессиясында оны шақыру туралы шешiм қабылданған күннен бастап екi күн iшiнде тұрақты (уақытша) комиссияларда бюджет жобасын қарау бойынша жұмыстар жүргiзiледi.

3. Есептердi тыңдау тәртiбi

31. Мәслихат тиiстi аумақ әкiмiнiң есептерiн тыңдау жолымен тиiстi жергiлiктi бюджеттiң, аумақтарды дамыту бағдарламаларының орындалуын бақылауды жүзеге асырады.

32. Мәслихат «Әкiмдердiң мәслихаттар алдында есеп беруiн өткiзу туралы» Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2006 жылғы 18 қаңтардағы №19 Жарлығына сәйкес сессияда тиiстi аумақ әкiмiнiң есебiн тыңдайды.

Әкiмнiң (оның мiндетiн атқарушы адамның) өзiне жүктелген функциялар мен мiндеттердi орындауы туралы есебi және ол бойынша шешiмнiң жобасы тиiстi сессиядан үш апта бұрын мәслихаттың тұрақты комиссияларының қарауына енгiзiледi.

Әкiм ұсынған аумақтарды дамыту жоспарларының, экономикалық және әлеуметтiк бағдарламаларының орындалуы, жергiлiктi бюджеттiң атқарылуы туралы есептердi мәслихаттың екi рет бекiтпеуi Заңның 24-бабына сәйкес әкiмге сенiмсiздiк бiлдiру туралы мәслихаттың мәселе қарауы үшiн негiз болып табылады.

33. Мәслихат сессия төрағасының және мәслихат хатшысының, тұрақты комиссиялар төрағаларының және мәслихаттың өзге органдарының есебiн тыңдайды.
Мәслихат хатшысы жылына кемiнде бiр рет мәслихаттың кезектi сессияларында мәслихаттың қызметiн ұйымдастыру бойынша атқарылған жұмыс, депутаттардың сауалдары мен депутаттық өтiнiштердiң қаралу барысы, сайлаушылардың өтiнiштерi және олар бойынша қабылданған шаралар, мәслихаттың жергiлiктi өзiн өзi басқарудың өзге де органдарымен өзара iс-қимыл жасауы, мәслихат аппаратының қызметi туралы есеп бередi.

Мәслихат сессиясының, мәслихаттың тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының төрағалары жылына кемiнде бiр рет мәслихаттың кезектi сессияларында жүктелген функциялар мен өкiлеттiктердiң орындалуы туралы есеп бередi.

34. Облыстың тексеру комиссиясының бюджеттiң атқарылуы туралы есебiн мәслихат жыл сайын қарайды.

35. Мәслихат жылына кемiнде бiр рет халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы, оның тұрақты комиссияларының қызметi туралы есеп бередi.

4. Депутаттардың сауалдарын қарау тәртiбi

36. Мәслихат депутаты мәслихат құзыретiне жатқызылған мәселелер бойынша ресми жазбаша сауалмен әкiмге, тиiстi аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшесiне, прокурорға және орталық мемлекеттiк органдардың аумақтық бөлiмшелерiнiң, жергiлiктi бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың лауазымды адамдарына жүгiнедi.

Прокурорға жолданған сауал қылмыстық қудалау функцияларын жүзеге асыруға байланысты мәселелерге қатысты бола алмайды.

37. Депутаттық сауал жазбаша түрде ресми бланкіні пайдалана отырып енгiзiледі және мәслихаттың жалпы отырысында күн тәртiбiне енгiзiлген мәселелер қаралып болғаннан кейiн жария етуге жатады.

Депутаттарға шығыс хат-хабарды тіркеу журналындағы жазбаға сәйкес шығыс нөмірі бар облыстық мәслихат аппаратынан ресми бланкілер алу қажет. Депутаттық сауалдың көшірмесі облыстық мәслихат аппаратында болуы тиіс.

Сауалды жария ету үшiн бес минут шегiнде уақыт берiледi. Белгiленген уақыттан асып кеткен жағдайда сессия төрағасы сөйлеушінің микрофонын сөндіреді.

38. Депутат сауалында өзi сауал жолдаған нақты лауазымды адамды және күтетiн жауабының нысанын (ауызша немесе жазбаша) көрсетуге мiндеттi.

Депутаттық сауалды депутат сессия басталғанға дейін 2 (екі) жұмыс күнінен кешіктірмей ұсынады және сессия төрағасына, мәслихат хатшысына беріледі және сессияның күн тәртібіне енгізілген жағдайда сессияның жалпы отырысында қаралады. Сауалдар сессияның хаттамасына тіркеледі.

Мәслихаттың аппараты сауал жария етiлген кезден бастап үш күн мерзiм iшiнде оны тиiстi мемлекеттiк органның лауазымды адамына жiбередi және сауалдың көшiрмесiн оған қол қойған депутатқа немесе депутаттарға ұсынады.

39. Сауалдарды енгiзген депутаттар сессияның күн тәртiбi бекiтiлгенге дейiн оларды керi қайтарып ала алады. Күн тәртiбi бекiтiлгеннен кейiн сауалды қараудан алып тастау мәслихаттың шешiмi бойынша жүзеге асырылады.

40. Депутаттық сауалға жауап бiр айдан кешiктiрiлмейтiн мерзiмде жазбаша нысанда берiлуi тиiс.

Депутат сауалға берiлген жауап бойынша өз пiкiрiн бiлдiруге құқылы.

Депутаттық сауал және жауап, егер ол маслихат шешімімен белгіленсе, бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы мүмкін.

5. Мәслихаттың лауазымды адамдары, тұрақты комиссиялары және өзге де органдары, мәслихаттың депутаттық бiрлестiктерi

5.1. Мәслихат сессиясының төрағасы

41. Мәслихаттың кезектi сессиясының төрағасы мәслихаттың алдыңғы сессиясында оның депутаттарының арасынан ашық дауыспен сайланады.
Кандидатураларды енгiзгеннен кейiн мәслихат депутаттары ашық дауыс берудi жүргiзедi.

Егер кандидатқа депутаттардың жалпы санының көпшiлiгi дауыс берсе, ол сайланды деп есептеледi.

Мәслихат депутаты күнтiзбелiк бiр жыл iшiнде мәслихат сессиясының төрағасы болып екi реттен артық сайлана алмайды.

Сессияның төрағасы болмаған жағдайда оның өкiлеттiгiн мәслихат хатшысы жүзеге асырады.

42. Мәслихат сессиясының төрағасы:

1) мәслихат сессиясын шақыру туралы шешiм қабылдайды;
2) мәслихат сессиясын дайындауға басшылық жасауды жүзеге асырады, сессияның күн тәртiбiн қалыптастырады;

3) мәслихат сессиясының отырыстарын жүргiзедi, мәслихат регламентiнiң сақталуын қамтамасыз етедi;

4) мәслихаттың сессиясында қабылданған немесе бекiтiлген мәслихат шешiмдерiне, хаттамаларға, өзге де құжаттарға қол қояды.

Мәслихат сессиясының төрағасы өз функцияларын басқа жұмыстан босатылмаған негiзде жүзеге асырады.

43. Егер мәслихат сессиясында дауыс беру кезiнде депутаттардың дауысы тең бөлiнген жағдайда, мәслихат сессиясының төрағасы шешушi дауыс құқығын пайдаланады.

5.2. Мәслихат хатшысы

44. Бiрiншi сессияда мәслихат депутаттар арасынан мәслихаттың хатшысын сайлайды, ол тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн және мәслихатқа есеп беретiн лауазымды адам болып табылады. Мәслихат хатшысы мәслихат өкiлеттiгiнiң мерзiмiне сайланады.

Мәслихат хатшысы өкiлеттiктерiн Заңға және осы регламентке сәйкес жүзеге асырады.

45. Мәслихат хатшысының лауазымына кандидатураларды мәслихаттың депутаттары мәслихаттың сессиясында ұсынады. Ұсынылатын кандидатуралардың санына шек қойылмайды. Кандидаттар өздерiнiң алдағы қызметiнiң үлгi бағдарламаларымен таныстырады. Егер ашық немесе жасырын дауыс беру нәтижесiнде мәслихат депутаттарының жалпы санының көпшiлiк даусын алса, кандидат мәслихаттың хатшысы лауазымына сайланды деп есептеледi.

Егер мәслихат хатшысының лауазымына екiден көп кандидат ұсынылған болса және олардың бiрде-бiрi сайлану үшiн талап етiлетiн дауыс санын ала алмаса, неғұрлым көп дауыс алған екi кандидатура бойынша қайтадан дауыс беру жүргiзiледi.

Егер қайтадан дауыс беру кезiнде осы кандидаттардың бiрде-бiрi депутаттардың жалпы санының жартысынан астам даусын ала алмаса, қайтадан сайлау өткiзiледi.

46. Мәслихат хатшысының мәслихаттың тұрақты комиссияларының құрамына кiруге құқығы жоқ. Мәслихат хатшысының өкiлеттiктерi мерзiмiнен бұрын тоқтатылған жағдайда, жаңа хатшыны сайлау Заңда және осы регламентте белгiленген тәртiппен өткiзiледi.

5.3. Мәслихаттың тұрақты және уақытша комиссиялары

47. Мәслихат өз өкiлеттiгiнiң мерзiмiне бiрiншi сессияда депутаттар қатарынан мәслихаттың қарауына жататын мәселелердi алдын ала қарау және дайындау, оның шешiмдерiн жүзеге асыруға ықпал ету, өз құзыретi шегiнде бақылау функцияларын жүзеге асыру үшiн тұрақты комиссиялар құрады. Тұрақты комиссиялардың төрағалары мен мүшелерiн депутаттар арасынан ашық дауыс беру арқылы мәслихат сайлайды.

Әрбiр тұрақты комиссияның тiзбесi, саны және құрамы жеке-жеке дауысқа салынады. Олардың сандық және дербес құрамы сессия төрағасының, мәслихат хатшысының ұсынысы бойынша айқындалады.

Тұрақты комиссиялардың саны жетiден аспауға тиiс.

Мәслихаттардың тұрақты комиссиялары төрағаларының кандидатуралары тұрақты комиссиялардың отырыстарына шығарылады. Кандидатуралардың санына шек қойылмайды. Мәслихат отырысында төрағалардың кандидатураларын талқылау әр комиссия бойынша жеке-жеке өткiзiледi.
Тұрақты комиссиялар жұмыс топтарын құра алады.

48. Тұрақты комиссиялардың қызметiн ұйымдастыру, функциялары мен өкiлеттiктерi Заңмен айқындалады.

49. Мәслихаттың қарауына жатқызылған жекелеген мәселелердi сессияларда қарауға дайындау мақсатында мәслихат не мәслихаттың хатшысы уақытша комиссиялар құруға құқылы. Уақытша комиссиялардың құрамын, мiндеттерiн, өкiлеттiк мерзiмдерi мен құқықтарын оны құрған кезде мәслихат не мәслихаттың хатшысы айқындайды.

50. Тұрақты комиссиялар өз бастамасы немесе мәслихат шешiмi бойынша көпшiлiк тыңдаулар өткiзе алады.

Көпшiлiк тыңдаулар депутаттардың, атқарушы органдар, жергiлiктi өзiн өзi басқару органдары, ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкiлдерiнiң, азаматтардың қатысуымен осы комиссиялардың кеңейтiлген отырыстары нысанында тұрақты комиссиялардың қарауына жатқызылған өте маңызды және қоғамдық маңызы бар мәселелердi талқылау мақсатында өткiзiледi.

Көпшiлiк тыңдаулар өткiзу үшiн депутаттар қатарынан жұмыс тобы құрылады. Тыңдауларды дайындау үшiн өзге мемлекеттiк органдар мен ұйымдардың мамандары жұмылдырылуы мүмкiн.

Тұрақты комиссия алда болатын көпшiлiк тыңдаулардың тақырыбын бұқаралық ақпарат құралдары арқылы халықтың назарына жеткiзедi.
Көпшiлiк тыңдауларға тұрақты комиссия мүдделi мемлекеттiк органдардың, жұртшылықтың, бұқаралық ақпарат құралдарының өкiлдерiн шақырады. Көпшiлiк тыңдауларда мәслихаттың басқа тұрақты комиссияларының депутаттары қатыса алады.

51. Қаралатын мәселелер «Мемлекеттiк құпиялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мемлекеттiк немесе қызметтiк құпияға жатқызылған жағдайларды қоспағанда, тұрақты комиссиялардың отырыстары, әдетте, ашық болады.

Тұрақты комиссиялардың отырыстары қажеттiлiгiне қарай шақырылады және егер отырысқа олардың құрамына кiретiн депутаттардың жалпы санының жартысынан астамы қатысса, заңды болып есептеледi.

Тұрақты комиссияның қаулысы комиссия мүшелерiнiң жалпы санының көпшiлiк дауысымен қабылданады.

Егер комиссияның отырысында дауыс беру кезiнде депутаттардың дауысы тең бөлiнген жағдайда, тұрақты комиссияның төрағасы шешушi дауыс құқығын пайдаланады.

Тұрақты комиссияның қаулысы мен отырыстың хаттамасына оның төрағасы қол қояды, ал бiрнеше тұрақты комиссияның бiрлескен отырысы өткiзiлген жағдайда, тиiстi комиссиялардың төрағалары қол қояды.

5.4. Мәслихаттың редакциялық және есеп комиссиялары

52. Мәслихат ашық дауыс беру арқылы депутаттар қатарынан құрамы тақ санды құрайтын есеп және редакциялық комиссияларын сайлайды. Есеп және редакциялық комиссияларының құрамына мәслихат аппаратының және басқа мемлекеттiк ұйымдардың қызметкерлерi енгiзiлуi мүмкiн.

53. Редакциялық комиссияның құрамы қаралатын мәселенiң ерекшелiгi, комиссия мүшелерiнiң мамандықтары, бiлiктiлiктерi мен жұмыс тәжiрибелерi ескерiле отырып қалыптастырылады.

Редакциялық комиссия кезектi сессияға да сайлануы мүмкiн.

54. Ашық дауыс беру өткiзiлгенде есеп комиссиясы дауыс беру және оның қорытындысын шығару процесiн ұйымдастырады.

Есеп комиссиясы өз құрамынан төраға мен комиссия хатшысын сайлайды, оның шешiмдерi ашық дауыс беру арқылы көпшiлiк дауыспен қабылданады.

Ашық дауыс беру басталмас бұрын сессия төрағасы дауысқа түскен ұсыныстардың санын көрсетедi, олардың мазмұнын оқиды.

Жасырын дауыс берудiң уақыты мен орнын, оны өткiзудiң тәртiбiн есеп комиссиясы мәслихат регламентiнiң негiзiнде белгiлейдi және есеп комиссиясының төрағасы хабарлайды. Бюллетеньдер беру тiкелей дауыс беру алдында жүргiзiледi, олар есеп комиссиясы белгiлеген нысанда оның бақылауымен, отырысқа қатысып отырған депутаттардың санына тең мөлшерде жасалады және есеп комиссиясының төрағасы қол қояды. Белгiленген нысанға сәйкес келмейтiн бюллетеньдер санақта есепке алынбайды.

5.5. Мәслихаттардағы депутаттық бiрлестiктер

55. Мәслихат депутаттары саяси партиялардың фракциялары және өзге де қоғамдық бiрлестiктер, депутаттық топтар түрiнде депутаттық бiрлестiктер құра алады. Мәслихат хатшысы депутаттық бiрлестiктерге кiрмейдi. Депутаттың тек бiр ғана депутаттық фракцияда болуға құқығы бар.

56. Депутаттық фракциялар мен топтарды тiркеу мәслихат сессиясында жүзеге асырылады, келiп тiркелу тәртiбiмен жүргiзiледi және тек ақпараттық сипатта болады.

57. Депутаттық бiрлестiктердiң мүшелерi:

1) мәслихаттың күн тәртiбi, талқыланатын мәселелердi қарау тәртiбi және олардың мәнi бойынша ескертулер мен ұсыныстар енгiзуi;

2) мәслихат сайлайтын немесе тағайындайтын лауазымды адамдардың кандидатуралары бойынша пiкiрлерiн айтуы;

3) мәслихат шешiмдерiнiң жобаларына түзетулер ұсынуы;

4) депутаттық бiрлестiктiң қызметi үшiн қажеттi материалдар мен құжаттарды сұратуы мүмкiн.

58. Саяси партияның фракциясы өз қызметiнде саяси партияның басшы органдарымен өзара iс-қимыл жасайды, сондай-ақ саяси партияның қоғамдық қабылдау бөлмесiнiң жұмысына қатысады. Фракция мәслихаттың кемiнде бес депутатын бiрiктiруге тиiс. Депутаттық топтың құрамында мәслихаттың кемiнде бес депутаты болуға тиiс.

6. Ақтөбе облыстық аумақтық сайлау комиссиясын қалыптастыру және сайлау тәртібі

59. Ақтөбе облыстық аумақтық сайлау комиссиясын (бұдан әрі – сайлау комиссиясы) қалыптастыру және сайлау тәртібі, саяси партиялардың ұсынысы бойынша, ал олар болмаған жағдайда өзге де қоғамдық бірлестіктердің және жоғары тұрған сайлау комиссиялардың ұсыныстары бойынша облыстық мәслихат пен жүзеге асырылады.

Сайлау комиссиясын қалыптастыру үшін мәслихат хатшысы депутаттардан және аппарат қызметкерлерінің арасынан, саяси партиялардан және басқа да қоғамдық бірлестіктерден, олардың құрылымдық бөлімшелерінен құрылатын сайлау комиссиясының құрамына ұсынылған кандидатуралар туралы келіп түскен ұсыныстарды жинаумен айналысатын Жұмыс тобын (бұдан әрі – Жұмыс тобы) құрады.

Әрбір саяси партия (қоғамдық бірлестік) сайлау комиссиясының құрамына бір кандидатура ұсынуға құқылы. Саяси партия сайлау комиссиясының құрамына оның мүшесі болып табылмайтын кандидатураларды ұсынуға құқылы.

Сайлау комиссиясы мүшелерінің санынан (жетіден артық) асатын ұсыныстар түскен жағдайда, сайлау комиссиясын сайлау бойынша дауыс беру өткізіледі.

Жұмыс тобы әрбір депутат үшін, саяси партия (қоғамдық бірлестік) көрсетіле отыра ұсынылған кандидатура енгізілген дауыс беру бюллетенің дайындайды. Кандидатуралар бюллетеньге түскен ұсыныстардың кезегі тәртібімен енгізіледі.

Көп дауыс санын алған кандидатура сайланған болып саналады.

Дауыс берудің нәтижелерін мәслихаттың сессиясы барысында депутаттардың арасынан құрылған, Есеп комиссиясының төрағасы жариялайды. Есеп комиссиясы құрамының саны және төрағасы сессияның өзімен анықталады.

Сайлау комиссиясының төрағасы, орынбасары және хатшысы, мәслихат айқындаған адам жаңа құрам қалыптастырылғаннан кейін жеті күн мерзімінен кешіктірмей шақыратын отырыста сайланады.

Сайлау комиссияларының құрамы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.

7. Депутаттық этика

60. Облыстық мәслихат депутаты өз қызметінде Қазақстан Республикасы Конституциясының, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық актілерінің нормаларын, сондай-ақ осы Регламентті басшылыққа алады.

61. Облыстық мәслихат депутаты мәслихат сессияларының жұмысына, тұрақты комиссиялардың және құрамына өзі сайланған өзге де органдардың отырыстарына қатысуға міндетті.

Дәлелді себеппен (науқастануы, іссапар, демалыс, отбасылық жағдайлар және т.б.) қатысу мүмкін болмаған жағдайда депутат кемінде екі күн бұрын өзінің болмау себебін көрсете отырып, бұл туралы облыстық мәслихат сессиясының хатшысы мен төрағасына (тұрақты комиссиялар мен өзге де органдарға) ескертуге тиіс.

62. Облыстық мәслихат депутаттарының тең жағдайы, тең құқықтары мен міндеттері бар.

63. Облыстық мәслихат депутаты облыстық мәслихаттың мәжіліс залында тәртіпті сақтауға, белгіленген жұмыс тәртібін сақтауға, облыстық мәслихат сессиясының (тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының) төрағасына және отырысқа қатысушылардың барлығына құрмет көрсетуге, облыстық мәслихат депутаттары арасында жанжал тудыруға не келіспеушіліктің туындауына ықпал ететін іс-әрекеттерден, өтініштер мен іс-әрекеттерден аулақ болуға тиіс.

64. Облыстық мәслихат депутаттарына мәслихат сессияларын, комиссиялар мен жұмыс топтарын өткізу кезінде ұялы телефон мен смартфондарды пайдаланбау ұсынылады.

65. Облыстық мәслихат депутаттарының облыстық мәслихат отырысын тоқтатуға ықпал ететін жеке және (немесе) ұжымдық іс-әрекеттеріне, сессия төрағасының сөз сөйлеуіне, күн тәртібі бойынша емес және күн тәртібіндегі мәселенің мәні бойынша емес сөз сөйлеуіне, айқайлауына, репликаларына, сөз сөйлеушілерді үзуіне және отырысты өткізу тәртібінің өзге де бұзылуына жол берілмейді.

Облыстық мәслихаттың отырысында талқыланатын қандай да бір мәселені шешуге қаржылық және (немесе) жеке мүдделілік болған жағдайда, облыстық мәслихаттың депутаты бұл туралы дереу сессия хатшысына және төрағасына хабарлауға және осы мәселені талқылаудан және шешім қабылдау кезінде кейіннен дауыс беруге қатысудан қалыс қалуға тиіс.

66. Облыстық мәслихат депутатының өз сөзінде депутаттар мен басқа да адамдардың ар-намысы мен қадір-қасиетіне нұқсан келтіретін дөрекі, қорлайтын сөздер айтуға, кімнің болса да атына негізсіз айып тағуға, қорқыту, бопсалау және күш қолдану сипатындағы өзге де әрекеттерді қолдануға, заңсыз әрекеттерге, ұлттық және діни алауыздыққа шақыруға, көрінеу жалған ақпаратты пайдалануға құқығы жоқ.

67. Облыстық мәслихаттың депутаты:

1) шығу тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, облыстық мәслихаттың басқа депутаттарына және сессиялардың, облыстық мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен оның жұмыс органдарының жұмысына қатысатын барлық басқа да адамдарға, облыстық мәслихат аппаратының қызметкерлеріне құрметпен қарауға тиіс;

2) депутаттық өкілеттігін жүзеге асыру кезінде басқа да депутаттардың, азаматтардың, лауазымды адамдар мен өзі өзара қарым-қатынасқа түсетін ұйымдар өкілдерінің өз қадір-қасиетін сақтауға және қадір-қасиетін құрметтеуге, әдептілік пен ықылас білдіруге тиіс;

3) облыстық мәслихат сессияларының, тұрақты комиссияларының және құрамына өзі сайланған өзге де органдардың (жұмыс топтарының) отырыстарында тілектестік және өзара қолдау атмосферасын құруға жәрдемдесуге тиіс;

4) шешім қабылдар алдында басқа депутаттардың жан-жақты ұстанымдары мен сайлаушылардың мүдделерін ескеруі тиіс;

5) облыстық мәслихат сессиясының, тұрақты комиссиялардың және құрамына өзі сайланған өзге де органдардың (жұмыс топтарының) отырыстарына қатысқан кезде осы Регламентте белгіленген тәртіпті сақтауы тиіс;

6) Қазақстан Республикасының заңнамасына қатаң сәйкестікте депутаттық міндеттерді орындау үшін ғана мәслихат аппаратының қызметкерлерімен өзара іс-қимыл жасауға міндетті. Олармен бірлескен жұмыста депутат іскерлік, әдептілік, сыйластық үлгісін көрсетуге шақырады.

68. Облыстық мәслихат депутаты сайлаушылармен тұрақты байланыс жасауға, оларға жылына кемінде бір рет облыстық мәслихаттың жұмысы, оның тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының қызметі, облыстық мәслихат шешімдерінің орындалуы туралы, сондай-ақ өзінің депутаттық қызметінің барысы туралы, оның ішінде азаматтардың жеке өтініштерін қарау нәтижелері туралы хабарлап отыруға, облыстық мәслихат шешімдерінің орындалуын ұйымдастыруға және бақылау жасауға қатысуға міндетті.

69. Облыстық мәслихат депутаты көпшілік іс-шараларды өткізген кезде бұқаралық ақпарат құралдарында сөз сөйлегенде, мемлекеттік органдардың, мекемелердің, лауазымды адамдардың, заңды тұлғалар мен азаматтардың қызметіне пікір білдіргенде анық, тексерілген фактілерді ғана пайдалануға, лауазымды адамдардың, заңды тұлғалар мен азаматтардың ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін дұрыс емес сөздерге жол бермеуге тиіс.

70. Облыстық мәслихат депутаты азаматтардың өтініштеріне уақтылы жауап беруге, олардан келіп түскен ұсыныстарды, арыздар мен шағымдарды мұқият зерделеуге, олардың өтініштеріндегі мәселелерді объективті, жан-жақты және уақтылы шешуге ықпал етуге тиіс.

71. Облыстық мәслихат депутаты сайлаушылардың сенімдері мен дәстүрлеріне, этностық және әлеуметтік топтардың, діни конфессиялардың мәдени ерекшеліктеріне құрмет пен төзімділік танытуға, ұлтаралық және конфессияаралық бейбітшілік пен келісімге ықпал етуге міндетті.

72. Облыстық мәслихат депутаты мен сайлаушылар арасындағы өзара қарым-қатынас парасаттылық пен әділеттілік қағидаттарына негізделуі тиіс. Сайлаушылармен жеке қарым-қатынас жасау кезінде облыстық мәслихат депутаты сайлаушыларға берілетін ақпараттың толықтығы, дұрыстығы және объективтілігі үшін кәсібилік көрсетуі тиіс.

73. Облыстық мәслихат депутаты өзіне депутат мәртебесі берген артықшылықтарды, оның ішінде мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардан алынған ақпаратты материалдық-қаржылық және өзге де жеке бас пайдасы мақсатында пайдалануға құқығы жоқ.

74. Облыстық мәслихат депутатының мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан, қоғамдық ұйымдардан, бұқаралық ақпарат құралдарынан немесе өзге де адамдардан заңдарда көзделмеген қандай да бір қызметтер, жеңілдіктер алуына жол берілмейді.

75. Облыстық мәслихат депутаты өзінің жағдайын өзі, туған-туыстары және (немесе) үшінші тұлғалар үшін игіліктер мен артықшылықтар алу мақсатында пайдалануға, бір ұйымға басқа ұйымдардың алдында артықшылық көрсетуге, сондай-ақ әлдекімнің қызметін, өнімін (тауарын) ілгерілетуге құқығы жоқ.

76. Облыстық мәслихат депутатының депутаттық өкілеттігін жүзеге асыруға байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді, егер бұл мәліметтер:

1) жабық отырыстарда қаралған мәселелерге қатысты болса;

2) облыстық мәслихат депутатының заңмен қорғалатын жеке өмір құпиясы саласына жатса;

3) облыстық мәслихат депутатының депутаттық әдеп нормаларын бұзуы туралы мәселені қараған кезде белгілі болса;

4) сайлаушының немесе өзге де адамның жеке өмірінің құпиясын құрайтын және оларды жария етпеген жағдайда облыстық мәслихат депутатына сеніп тапсырылатын болса жария етуге құқығы жоқ.

77. Облыстық мәслихаттың депутаты облыстық мәслихаттың басқа депутатының сөздерімен және (немесе) іс-әрекеттерімен қорлағаны үшін көпшілік алдында кешірім сұрауды талап етуге құқылы.

Облыстық мәслихат депутатынан басқа адамдардың қатысуымен, оның ішінде сессияда немесе облыстық мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының отырысында жеке өзі не тікелей қорланған облыстық мәслихат депутатының атына жазбаша өтініш жіберу арқылы кешірім сұрау жариялы болып есептеледі.

Көпшілік алдында кешірім сұрау олардың түсініксіз түсіндірілуін болдырмайтын сөздер мен сөз тіркестерінде жасалады.

Облыстық мәслихат депутаты көпшілік алдында кешірім сұраудан бас тартқан жағдайда, қорланған облыстық мәслихат депутаты депутаттық әдеп жөніндегі комиссияға тиісті өтінішпен жүгінуге құқылы.

78. Облыстық мәслихат депутатынан көпшілік алдында кешірім сұрау оның ар-намысын, қадір-қасиетін және іскерлік беделін қорғау үшін сотқа жүгіну құқығынан айырмайды.

79. Облыстық мәслихат депутаты сыбайлас жемқорлық көріністеріне қарсы тұруға және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға жол бермеуге тиіс.

80. Облыстық мәслихат депутаты жалпы қабылданған моральдық-әдептілік нормаларын сақтауға, депутаттық өкілеттіктерді және соған негізделген беделді жеке, топтық және өзге де мүдделерде пайдалануға әкеп соғуы мүмкін іс-әрекеттер жасауға жол бермеуге, мүдделер қақтығысының туындауы, депутаттық міндеттерді атқару кезінде жеке мүдделілік туралы, сыбайлас жемқорлық мінез-құлыққа тарту және сыйлықтар алу туралы облыстық мәслихат сессиясы төрағасының (тұрақты комиссиялар мен өзге де органдардың) назарына жеткізуге тиіс, өзара қарым-қатынастардың белгіленген тәртібін бұзатын, олардың бейтарап шешім қабылдауына ықпал етуі мүмкін заңсыз өтініштермен облыстық мәслихаттың басқа депутаттарына жүгінуден тартынуы тиіс.

81. Облыстық мәслихат депутатының депутаттық өкілеттігін жүзеге асыруға байланысты мәселелерді шешу кезінде лауазымды адамдардан, ұйымдардан, азаматтардан кез келген сыйлықтарды не қызметтерді тікелей немесе жанама алуға құқығы жоқ.

82. Облыстық мәслихаттың депутаты өз пікірін білдіруге ресми уәкілеттік берілген жағдайда ғана, облыстық мәслихаттың, тұрақты комиссиялардың және құрамына өзі сайланған өзге де органдардың атынан сөз сөйлеуге құқылы.

8. Депутаттардың міндеттерді сақтауын бақылау және депутаттық этика

83. Мәслихат депутаттарының өз міндеттері мен депутаттық этиканы сақтауын бақылауды облыстық мәслихат хатшысының өкімімен құрылатын Депутаттық әдеп жөніндегі комиссия жүзеге асырады.

84. Депутаттық әдеп жөніндегі комиссия қызметінің негізгі мақсаты облыстық мәслихат депутаттарының Заңда белгіленген міндеттерді және осы Регламентте белгіленген депутаттық этиканы сақтауын қамтамасыз ету жөніндегі жұмысты жүргізу болып табылады.

85. Депутаттық әдеп жөніндегі комиссия облыстық мәслихат депутатының өз міндеттерін және депутаттық әдепті бұзғаны туралы жазбаша өтінішін (жолданымын), егер жеке тұлғаның жолданымында - оның тегі, аты, әкесінің аты, пошталық мекенжайы, ал заңды тұлғаның өтінішінде оның атауы, пошталық мекенжайы көрсетілген жағдайда ғана қарайды. Өтінішке жеке тұлға немесе заңды тұлғаның уәкілетті өкілі қол қоюға тиіс.

86. Депутаттық әдеп жөніндегі комиссияның мүшесі болып табылатын облыстық мәслихаттың депутаты өзіне қатысты келіп түскен материалдарды қараудан шеттетіледі.

9. Мәслихат депутаттарының жауапкершілігі

87. Мәслихат депутатына өз міндеттерін орындамағаны және (немесе) тиісінше орындамағаны, сондай-ақ Заңның 21-бабына сәйкес осы регламентте белгіленген депутаттық әдеп қағидаларын бұзғаны үшін мынадай жазалау шаралары қолданылуы мүмкін:

1) сөгіс;

2) көпшілік алдында кешірім сұрауға мәжбүрлеу.

88. Өтініштерді (жолданымдарды) қарау нәтижелері бойынша Депутаттық әдеп жөніндегі комиссия депутаттық міндеттерді және/немесе депутаттық әдеп қағидаларын бұзу фактісін анықтау туралы немесе мұндай бұзушылықтың болмауы туралы шешім қабылдайды.

Бұзушылық фактісі анықталған жағдайда, Комиссияның шешімі Заңның 21-бабының 5-тармағына сәйкес ұсыныс енгізу үшін облыстық аумақтық сайлау комиссиясына жіберіледі.

Өтініштерді (жолданымдарды) қарау нәтижелері бойынша Комиссия өз ұсынымдарын облыстық мәслихат депутатының кандидатурасын ұсынған саяси партия бюросының қарауына жіберуге құқылы.

10. Мәслихат аппаратының жұмысын ұйымдастыру

89. Мәслихат пен оның органдарының қызметiн ақпараттық-талдамалық, ұйымдастырушылық-құқықтық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету, депутаттарға өздерiнiң өкiлеттiктерiн жүзеге асыруға көмек көрсету үшiн мәслихат аппараты құрылады.

Мәслихат аппараты жергiлiктi бюджет есебiнен қамтылатын мемлекеттiк мекеме болып табылады.

Мәслихат аппараты туралы ереженi мәслихат бекiтедi.

90. Мәслихат Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген штат саны мен бөлiнген қаражат лимитi шегiнде мәслихат аппаратының құрылымын бекiтедi, оны қамтуға және материалдық-техникалық қамтамасыз етуге арналған шығыстарды айқындайды.

91. Мәслихат аппаратының мемлекеттiк қызметшiлерiнiң қызметi Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Мәслихаттың өкiлеттiк мерзiмi аяқталғанда, мәслихат өкiлеттiгi мерзiмiнен бұрын тоқтатылған және оның депутаттарының жаңа құрамы сайланған жағдайларда мәслихат аппаратының мемлекеттiк қызметшiлерiнiң қызметi тоқтатылмайды.

“Ақтөбе облысының Құрметті азаматы” атағы берілген азаматтардың тізімі

 

Аты-жөні

Қызметі

Құжаттың атауы

2006

1

Леммле Вальтер Рейнгольдович

«Возрождение» немістердің облыстық қоғамының төрағасы, Ақтөбе қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына елеулі үлес қосқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2006 жылғы 21 маусымдағы №271 шешімімен берілді

2

Лончаков Юрий Валентинович

Ресей Федерациясының ұшқыш-ғарышкері, Москва қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына елеулі үлес қосқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2006 жылғы 21 маусымдағы №271 шешімімен берілді

3

Нокин

Кенес Нокинұлы

дербес зейнеткер, Ақтөбе қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына елеулі үлес қосқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2006 жылғы 21 маусымдағы №271 шешімімен берілді

4

Сағынтаев Сапар Сағынтайұлы

дербес зейнеткер, Ақтөбе қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына елеулі үлес қосқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2006 жылғы 21 маусымдағы №271 шешімімен берілді

2007

5

Құбашев Сағидолла

дербес зейнеткер

облыстың әлеуметтік-экономикалық, мәдени дамуына қосқан ерекше үлесі және белсенді қоғамдық қызметі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2007 жылғы 05 ақпандағы №333 шешімімен берілді

6

Әжібаев Ерсайын Ысқақұлы

Ақтөбе облысының ауыл шаруашылығы департаментінің директоры, Ақтөбе қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2007 жылғы 11 шілдедегі №378 шешімімен берілді

7

Құрманалин Мұхтар

ақын, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі,

Ақтөбе қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2007 жылғы 11 шілдедегі №378 шешімімен берілді

8

Порфирьева Ида Дмитриевна

дербес зейнеткер, Ақтөбе қаласы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2007 жылғы 11 шілдедегі №378 шешімімен берілді

2008

9

Байжарқынов Борис Нұрдәулетұлы

«Нұрдәулет мешіті» қайырымдылық қорының директоры

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына, қоғамда қазақстандық патриотизмді насихаттауға қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 18 маусымдағы №93 шешімімен берілді

10

Бурин Ғани Жолдыбайұлы

Облыстық әлеуметтік корпоративтік «Жәрдем Ақтөбе» қорының атқарушы директоры

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына, қоғамда қазақстандық патриотизмді насихаттауға қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 18 маусымдағы №93 шешімімен берілді

11

Пацаева

Галина Ивановна

зейнеткер,

еңбек ардагері

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына, қоғамда қазақстандық патриотизмді насихаттауға қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 18 маусымдағы №93 шешімімен берілді

12

Төлеубай Кемейдулла

Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының Ақтөбе облыстық ұйымы басқармасының төрағасы

облысқа сіңірген еңбегі, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуына, қоғамда қазақстандық патриотизмді насихаттауға қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 18 маусымдағы №93 шешімімен берілді

13

Байдосов Закретдин Байдосұлы

«Ақтөбе мешіті» қоғамдық қорының директоры

Ақтөбе қаласындағы облыстық орталық «Нұр Ғасыр» мешітінің құрылысына сіңірген елеулі еңбегі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 10 желтоқсандағы №136 шешімімен берілді

14

Жиленков Николай Николаевич

«Возрождение храма» қоғамдық қорының қамқоршылық Кеңесінің төрағасы

Ақтөбе қаласындағы әулие Николай атындағы Ақтөбекафедралық соборының құрылысына сіңірген елеулі еңбегі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 10 желтоқсандағы №137 шешімімен берілді

15

Муханов Владимир Васильевич

«Ақтөбе»

футбол клубының бас бапкері

облыста футболды дамытудағы жоғары спорттық жетістіктері үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2008 жылғы 10 желтоқсандағы №138 шешімімен берілді

2009

16

Байғазин Кенжеғазы Жаңабайұлы

Облыстық Алға балалар үйінің директоры

білім саласының дамуына қосқан елеулі үлесі, оқы процессіне жаңашыл көзқарасты қамтамасыз еткені, балалар үйі тәрбиеленушілерінің интеллектуалдық қабілетін дамытуға жағдай жасағаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың2009 жылғы 15 шілдедегі №213 шешімімен берілді

17

Рахметова Гүлсім Жанғалиқызы

Ғазиза Жұбанова атындағы облыстық филармонияның әншісі

облыстағы өнер мен мәдениеттің дамуына қосқан үлесі, ұлттық музыканы халықаралық деңгейде насихаттағаны және жоғары орындау шеберлігі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2009 жылғы 15 шілдедегі №214 шешімімен берілді

18

Финютин Владимир Иванович

соғыс және еңбек ардагері

облыстың әлеуметтік-экономикалық, мәдени дамуына сіңірген еңбегі және белсенді қоғамдық қызметі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2009 жылғы 15 шілдедегі №215 шешімімен берілді

19

Оралбаев

Пана Әлиұлы

дербес зейнеткер

Ақтөбе облысының қоғамдық, саяси және мәдени өміріне белсенді қатысқаны және әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2009 жылғы 21 желтоқсандағы №258 шешімімен берілді

 

2010

20

Берікұлы

Ниетжан

Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтының профессоры, педагогика ғылымдарының кандидаты

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және белсенді қоғамдық қызметі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 13 желтоқсандағы №338 шешімімен берілді

21

Жекеев

Мәлік Наурызғалиұлы

«Ақтөбе облысының жер қатынастары басқармасы» ММ бастығы

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және белсенді қоғамдық қызметі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 13 желтоқсандағы №338 шешімімен берілді

22

Петухов

Борис Васильевич

«Актюбинскглавснаб» АҚ президенті

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және белсенді қоғамдық қызметі үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2010 жылғы 13 желтоқсандағы №338 шешімімен берілді

2011

23

Әкімов

Өтеміс

еңбек ардагері

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2011 жылғы 07 желтоқсандағы №438 шешімімен берілді

24

Сағындықов Елеусін Наурызбайұлы

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2011 жылғы 07 желтоқсандағы №438 шешімімен берілді

25

Тампаев Ян Тампайұлы

«Ақтөбе бейметалл құбырлар зауыты» АҚ Бас директоры

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2011 жылғы 07 желтоқсандағы №438 шешімімен берілді

2012

26

Бекназаров Бектас Әбдіханұлы

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы

облыстың экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудағы белсенді еңбегі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2012 жылғы 21 қарашадағы №73 шешімімен берілді

27

Бөлекбаев Зинулла Елеуұлы

еңбек ардагері, «Фэлкон Ойл Гэс ЛТД» ЖШС Ақтөбе филиалының геология бойынша бас кеңесшісі

облыстың экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудағы белсенді еңбегі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2012 жылғы 21 қарашадағы №73 шешімімен берілді

28

Жандавлетов Жұмабай Шанқатұлы

еңбек ардагері, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің еңбегі сіңген қызметкері

облыстың экономикалық дамуына қосқан зор үлесі және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудағы белсенді еңбегі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2012 жылғы 21 қарашадағы №73 шешімімен берілді

 

2013

29

Беркімбаев

Сматолла Молдашұлы

еңбек ардагері, Республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер

облыстың экономикасының, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2013 жылғы 11 желтоқсандағы №172 шешімімен берілді

30

ЗОТОВ

Владимир Александрович

еңбек ардагері, Батыс Қазақстанның бірқатар кен орындарын алғаш ашушы

облыстың экономикасының, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2013 жылғы 11 желтоқсандағы №172 шешімімен берілді

31

НЕДЮЖИН

Виктор Васильевич

еңбек ардагері, «Ақпан» ЖШС бас гидрогеологі

облыстың экономикасының, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2013 жылғы 11 желтоқсандағы №172 шешімімен берілді

 

2014

32

Әміров

Иран Әмірұлы

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты

облыстың экономикасының дамуына қосқан зор үлесі, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудағы белсенді еңбегі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2014 жылғы 05 қыркүйектегі №245 шешімімен берілді

33

Авраменко

Владимир Иванович

«Медициналық жедел жәрдем ауруханасы» МКК бас дәрігерінің орынбасары

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2014 жылғы 10 желтоқсандағы №262 шешімімен берілді

34

Алданиязов

Мұса Алпанұлы

соғыс және еңбек ардагері, республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер

облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан зор үлесі, мемлекеттік және қоғамдық қызметтегі табыстары үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2014 жылғы 10 желтоқсандағы №262 шешімімен берілді

 

2015

35

Байдербес

Ғалымжан Ермағанбетұлы

еңбек ардагері, «Әлия мен Мәншүк атындағы «Қос шынар» Ақтөбе қалалық қайырымдылық қоры» қоғамдық бірлестігінің төрағасы

облыстың әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2015 жылғы 11 желтоқсандағы №363 шешімімен берілді

36

Байменова

Құралай

Базарбайқызы

«Ақтөбе қалалық сал ауруына шалдыққан азаматтарды қолдау орталығы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы

облыстың әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2015 жылғы 11 желтоқсандағы №363 шешімімен берілді

 

2016

37

ЦХАЙ

Константин

Валентинович

С.Бәйішев атындағы Ақтөбе университетінің бөлім меңгерушісі, профессор, «Қазақстан кәрістері   Ассоциациясы» РҚБ Ақтөбе филиалының төрағасы

облыстың әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2016 жылғы 12 желтоқсандағы №87 шешімімен берілді

38

ЕСПАҒАНБЕТОВ

Келдібай Еспағанбетұлы

еңбек ардагері, «Қазақстан Республикасының Бейбітшілік     және келісім кеңесі» ҚБ Ақтөбе облыстық филиалының төрағасы

облыстың әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2016 жылғы 12 желтоқсандағы №87 шешімімен берілді

39

КОРЕНЬКОВ

Владимир Александрович

Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спортқайраткері

облыстың әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2016 жылғы 12 желтоқсандағы №87 шешімімен берілді

 

2017

40

АҚШОЛАҚОВ

Серік Қуандықұлы

дәрігер-нейрохирург, медицина ғылымдарының докторы, профессор

облыстың экономикалық, денсаулық, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2017 жылғы 08 желтоқсандағы №229 шешімімен берілді

41

БІРМАНОВ

Кеңес Баймұханұлы

Ақтөбе облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы

облыстың экономикалық, денсаулық, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2017 жылғы 08 желтоқсандағы №229 шешімімен берілді

42

ҚАЛДЫҒҰЛОВА

Сәния Мұсақызы

Ақтөбе облыстық мәслихатының хатшысы

облыстың экономикалық, денсаулық, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2017 жылғы 08 желтоқсандағы №229 шешімімен берілді

43

ТИЛЬ

Виктор Вальдемарович

«Қазхром ТҰК» АҚ Президенті

облыстың экономикалық, денсаулық, әлеуметтік саласының дамуына қосқан зор үлесі және қоғамдық өмірге белсене қатысқаны үшін «Ақтөбе облысының Құрметті азаматы» атағы облыстық мәслихаттың 2017 жылғы 08 желтоқсандағы №229 шешімімен берілді

 

Депутаттың өз өкiлеттiгiн жүзеге асыруы кезiндегi құқықтары мен мiндеттерi

«Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзiн-өзi басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21 бабына сәйкес

1. Депутат:

  • сайлауға және мәслихат сессиясының төрағасы, мәслихат хатшысы, тексеру комиссиясының төрағасы, тұрақты комиссияның төрағасы немесе мүшесi болып сайлануға, мәслихаттың өзге де органдарына сайлануға;
  • мәслихат сессиясы мен оның тұрақты комиссияларында және өзге де органдарда қарау үшiн мәселелер ұсынуға, оларды қарауға және шешiмдер қабылдауға қатысуға;
  • алынып тасталды;
  • өз округiнiң сайлаушыларымен, сондай-ақ өзге де жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарымен және ұйымдармен кездесулер мен жиналыстар өткiзуге;
  • сессияда тиiстi мәслихат аумағында орналасқан жергiлiктi атқарушы орган мен ұйымдардың лауазымды адамдарының мәслихаттың құзыретiне жатқызылған мәселелер бойынша есептерiн тыңдау туралы ұсыныстар енгiзуге;
  • тиiстi әкiмдiк отырыстарының жұмысына қатысуға;
  • мәслихат пен оның органдары отырыстарының стенограммаларымен және хаттамаларымен танысуға;
  • фракциялар мен депутаттық топтар түрiнде депутаттық бiрлестiктер құруға құқылы;
  • Қазақстан Республикасының заңнамасында және мәслихат регламентiнде көзделген өзге де iс-әрекеттердi жүзеге асыруға құқылы.

2. Депутат:

  • мәслихаттың және өзi құрамына сайланған оның органының жұмысына қатысуға;
  • өз округi сайлаушыларымен тұрақты байланыс жасауға, оларға мәслихаттың жұмысы, оның тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының қызметi, мәслихат шешiмдерiнiң орындалуы туралы, сондай-ақ өзiнiң депутаттық қызметiнiң барысы туралы, жылына кемiнде бiр рет хабарлап отыруға, мәслихат шешiмдерiнiң орындалуын ұйымдастыруға және бақылау жасауға қатысуға;
  • сайлаушылардың өзiне келiп түскен өтiнiштерiн қарауға, азаматтарды жеке қабылдауды ұдайы жүргiзуге;
  • тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiсте тұруға мiндеттi.

3. Мәслихаттың әрбiр депутатына оның құқықтарының, ар-намысы мен абыройының қорғалуына кепiлдiк берiледi.

Мәслихат депутаты, қызметi мемлекеттiк құпиялармен байланысты ұйымдарды қоспағанда, депутаттық қызмет мәселелерi бойынша тиiстi мәслихат аумағында орналасқан мемлекеттiк органдарға, қоғамдық бiрлестiктер мен мемлекеттiк ұйымдарға кедергiсiз кiруге құқылы.

Мемлекеттiк органдардың, қоғамдық бiрлестiктердiң және мемлекеттiк ұйымдардың басшылары мен басқа да лауазымды адамдары мәслихат депутаттарын кiдiрiссiз қабылдауға және оларға жүктелген өкiлеттiктердi жүзеге асыруда қажеттi жәрдем беруге мiндеттi.

Депутаттың өкілеттігі

«Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзiн-өзi басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20 бабына сәйкес

1. Мәслихат депутаты жалпы мемлекеттiк мүдделердi ескере отырып, тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстегi халықтың еркiн бiлдiредi.

2. Мәслихат депутатының өкiлеттiгi тиiстi аумақтық сайлау комиссиясы оны депутат ретiнде тiркеген кезден басталып, мәслихат өкiлеттiгi тоқтатылған кезден бастап тоқтайды.

3. Мәслихат депутатының өкiлеттiгi мынадай жағдайларда:

  • депутат Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес депутаттық мiндеттердi орындаумен сыйымсыз лауазымға сайланса немесе тағайындалса;
  • депутатты әрекетке қабiлетсiз немесе әрекет ету қабiлетi шектеулi деп тану туралы сот шешiмi заңды күшiне енсе;
  • мәслихаттық өкiлеттiгi тоқтатылса;
  • депутат қайтыс болған, депутатты хабар-ошарсыз кеткен деп тану туралы сот шешiмi не оны қайтыс болған деп жариялау туралы сот шешiмi заңды күшiне енген;
  • ол Қазақстан Республикасының азаматтығынан тоқтатса;6) соттың депутатқа қатысты айыптау үкiмi заңды күшiне енсе;
  • тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстен тысқары жерге тұрақты тұруға кетсе;
  • депутаттың орнынан түсу туралы жеке өтiнiшiне байланысты;
  • депутат өз мiндеттерiн жүйелi түрде орындамаса, оның iшiнде мәслихат сессиясының немесе құрамына өзi сайланған мәслихат органдарының отырыстарына дәлелдi себептерсiз қатарынан үш реттен артық қатыспаса, мерзiмiнен бұрын тоқтатылады.

4. Депутаттың өкiлеттiгiн мерзiмiнен бұрын тоқтату туралы шешiм аумақтық сайлау комиссиясының ұсынуы бойынша, қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшiлiк даусымен мәслихат сессиясында қабылданады.

5. Алынып тасталды.

6. Өз қызметiн мемлекеттiк бюджет есебiнен ақы төленетiн тұрақты немесе басқа жұмыстан босатылған негiзде жүзеге асыратын мәслихат депутаттарының кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға, шаруашылық субъектiсiн басқаруға дербес қатысуға, педагогтiк, ғылыми және өзге де шығармашылық қызметтi қоспағанда, ақы төленетiн басқа қызметпен айналысуға құқығы жоқ.

Мемлекеттік рәміздер

Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік Туы

 

 

Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік Елтаңбасы

 

 

Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік Гимні

 


 


    Сөзін жазғандар:
Жұмекен Нәжімеденов,
Нұрсұлтан Назарбаев


Әнін жазған:
Шәмші Қалдаяқов

 

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы – ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Тудың сабының тұсында ұлттық өрнек тік жолақ түрінде нақышталған. Күн, оның шұғыласы, қыран және ұлттық өрнек бейнесі алтын түстес. Тудың ені мен ұзындығының арақатынасы – 1:2

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік туының біркелкі көгілдір түсі бірігу идеясын білдірумен қатар, әрқашанда бейбітшіліктің, тыныштық пен жарқын болашақтың белгісі саналатын бұлтсыз ашық аспанды еске салады.

Геральдика тілінде көк түс пен оның реңктері адам бойындағы адалдық, тазалық, үміт сияқты қасиеттеріне сәйкес келеді.

Шұғылалы алтын күн тыныштық пен байлықты бейнелесе, дала бүркіті қазақстандықтар ұғымында дарқандық пен қырағылық, биіктік белгісі.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік туының авторы суретші Шәкен Ниязбеков.

 

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы – дөңгелек нысанды және көгілдір түс аясындағы шаңырақ (киіз үйдің жоғарғы күмбез тәрізді бөлігі) түрінде бейнеленген, шаңырақты айнала күн сәулесіндей тарап уықтар шаншылған. Шаңырақтың оң жағы мен сол жағында аңыздардағы қанатты пырақтар бейнесі орналастырылған.

Жоғарғы бөлігінде – бес бұрышты көлемді жұлдыз, ал төменгі бөлігінде «Қазақстан» деген жазу бар.

Жұлдыздың, шаңырақтың, уықтардың, аңыздардағы қанатты пырақтардың бейнесі, сондай-ақ «Қазақстан» деген жазу – алтын түстес.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасының негізіне шаңырақ алынған. Ол елтаңбаның жүрегі іспеттес.

Шаңырақ әлемнің біртұтастығын, мемлекеттің бастауы отбасы ошағын бейнелейді. Қанатты тұлпар мәңгілік өмір, шексіз даму және Қазақстан секілді бір шаңырақ астында өмір сүріп жатқан халықтардың рухани байлығының белгісі. Қанатты тұлпар болашаққа үміт артар жас ұрпақтың арманы, самғау биігі.

Елтаңба төбесінде бес бұрышты жұлдыз бар. Әр адамның өмірінде жол көрсетер өз жұлдызы болады. Мемлекеттің де осындай жұлдызы болуы керек.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік елтаңбасының авторлары сәулетшілер Шота Уәлиханов пен Жандарбек Мәлібеков.

 

Алтын күн аспаны,
Алтын дән даласы,
Ерліктің дастаны,
Еліме қарашы!
Ежелден ер деген,
Даңқымыз шықты ғой.
Намысынбермеген,
Қазағым мықты ғой!


Қайырмасы:
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың болып төгілемін, елім!
Туған жерім менің-
Қазақстаным!


Ұрпаққа жол ашқан,
Кең байтақ жерім бар.
Бірлігі жарасқан,
Тәуелсіз елім бар.
Қарсы алған уақытты,
Мәңгілік досындай, Біздің ел
бақытты, Біздің ел осындай!


Қайырмасы:
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың болып төгілемін, елім!
Туған жерім менің-
Қазақстаным!